JUSTICESA: WYS ONS DIE BEWYSE
Eenblad-veldtogfeiteblad

DIE VERSOEK
JusticeSA doen 'n beroep op die Minister van Handel, Nywerheid en Mededinging en die B-BBEE-kommissie om 'n onafhanklike, openbaar beskikbare en gedisaggregeerde evaluering van B-BBEE se werklike begunstigdes en doeltreffendheid te laat doen en publiseer.

DIE VIER VRAE
1. Wie ontvang werklik meetbare B-BBEE-voordele, verdeel volgens huishoudelike inkomste en rykdom?
2. Watter deel en waarde van dié voordele bereik arm en laerinkomste-huishoudings?
3. Watter objektiewe kriteria bepaal of bepaalde rasbewuste maatreëls steeds noodsaaklik, proporsioneel en doeltreffend is, hervorm moet word of beëindig behoort te word?
4. Ag die Regering dit billik en rasioneel om wit Suid-Afrikaners minder gunstig te behandel omdat hulle wit is? Indien wel, watter bewyse en regsgrondslag bewys dat dié onderskeid steeds billik, noodsaaklik en proporsioneel is ingevolge artikel 9 van die Grondwet en die perke op spesiale maatreëls wat deur ICERD erken word?


SES BYKOMENDE VRAE WAT AAN DIE REGERING GESTUUR WORD
1. Watter bewyse toon dat ras in 2026 steeds 'n voldoende akkurate plaasvervanger vir huidige benadeling is?
2. Waarom behoort 'n welgestelde swart man moontlik regstellende voorkeur bo 'n ekonomies benadeelde wit man te kry uitsluitlik weens hul rasseklassifikasie?
3. Het die Regering alternatiewe gemodelleer wat werklike benadeling—inkomste, huishoudelike rykdom, opvoeding, werkloosheid, geografie of familieomstandighede—gebruik in plaas van, of saam met, ras?
4. Watter meetbare uitkomste sal wys dat rassegebaseerde regstellende maatreëls hul doel bereik het en verminder of beëindig kan word?
5. Waarom sluit die 2025-sektor-teikenpersentasies wit mans sonder gestremdhede uit eerder as om elke persoon se werklike benadeling te beoordeel?
6. Hoe verseker die Regering dat maatreëls wat mense moet bevorder wat deur onbillike diskriminasie benadeel is, nie permanente rassekategorieë word wat van huidige omstandighede losgemaak is nie?

Die Regeringskorrespondensie vra vir 'n skriftelike antwoord wat elkeen van hierdie ses genommerde vrae afsonderlik aanspreek binne 30 kalenderdae na ontvangs.

WAAROM DIE VRAAG ONTSTAAN
JusticeSA se pasgemaakte model vergelyk twee ewe groot groepe van 4 623 548 mense:
- Wit Groep: die welvarendste 4,624 miljoen wit Suid-Afrikaners.
- Nie-Wit Groep: die rykste ewe groot groep nie-wit Suid-Afrikaners.

Met gepubliseerde 2023-bevolkings- en huishoudelike rykdomstotale raam die model:
- Wit Groep se rykdom per persoon: ongeveer R1,347 miljoen.
- Nie-Wit Groep se rykdom per persoon: ongeveer R1,832 miljoen.
- Gemiddelde vierpersoon-Wit Groep-huishouding: ongeveer R5,39 miljoen.
- Gemiddelde vierpersoon-Nie-Wit Groep-huishouding: ongeveer R7,33 miljoen.
- Geraamde verskil: ongeveer R1,94 miljoen, of 36%, ten gunste van Nie-Wit Groep.

Nie-Wit Groep kan as aangewese B-BBEE-begunstigdes kwalifiseer, onderhewig aan die Wet se burgerskapvereistes. Wit Groep kwalifiseer nie as 'n aangewese begunstigde nie.

WAT DIE MODEL NIE BEWYS NIE
- Dit bewys nie dat B-BBEE die rykdomsverskil veroorsaak het nie.
- Dit beweer nie dat elke Nie-Wit Groep-huishouding ryker as elke Wit Groep-huishouding is nie.
- Dit kwantifiseer nie die werklike B-BBEE-voordeel wat enige huishouding ontvang het nie.
- Dit is 'n pasgemaakte ontledingsmodel, nie 'n amptelike Stats SA- of Momentum-Unisa-klassifikasie nie.

WAAROM ONAFHANKLIKE DATA NODIG IS
Kwalifikasie is nie dieselfde as die ontvangs van 'n voordeel nie. Sonder begunstigde-data wat volgens inkomste en rykdom verdeel is, kan die publiek nie voldoende bepaal of die beleid breed-gebaseerd is, die mense met die grootste behoefte bereik of meetbare gelykheid bevorder nie.

VELDTOGBEGINSELS
- Bewyse voor bewerings.
- Vreedsame, wettige en respekvolle deelname.
- Geen teistering of intimidasie nie.
- Openbare metodes, bronne en beperkinge.
- Gelyke waardigheid vir elke Suid-Afrikaner.

Veldtogblad:
https://justicesa.com/af/veldtog/wys-ons-die-bewyse

Navorsingsblad:
https://justicesa.com/af/veldtog/wys-ons-die-bewyse/bewyse/rykdom-vergelyking-2023